15 oktober 2020

Verbinding

Toen André Kuipers terug kwam uit de ruimte werd hij overvallen door het geweld van de zwaartekracht, we konden het allemaal op TV zien. Uiteraard wist hij dat van te voren, maar het bleef een heftige ervaring! Wat een kracht overmeesterde daar die ruimtevaarders die maanden lang gewichtloos waren geweest!

Alleen in de baarmoeder: maar daarna ben ik nooit meer gewichtloos geweest. Ik moet dus mijn voorstellingsvermogen inschakelen als ik de zwaartekracht een rol in mijn bewegingen wil laten meespelen. In hoeverre verschilt de innerlijke voorstelling van de concrete zwaartekracht, met onze inbeeldingen van ideeën waarmee we zoveel muizenissen in ons hoofd creëren!?

Als ik me bij het gewicht/de massa van mijn lichaam in relatie tot de zwaartekracht voorstel, heb ik een ander lichaamsgevoel dan als ik me zonder die innerlijke voorstelling beweeg. Mijn inbeelding interesseert zich op dat moment voor een ‘natuurlijk’ basisgegeven en wordt niet gevoed door willekeurige ideeën.

Zo vertellen leerlingen, dat Elsa Gindler bij krakemikkig uitgevoerde springoefeningen vroeg “wilt u eigenlijk wel springen?” Ik zie dan het verschil voor me van iemand die ‘graag’ springt en iemand die dit louter als een opgedragen oefening ervaart! Daarbij komt nog een andere uitspraak van Elsa Gindler bij mij naar boven:
“ Wanneer we tevreden met onszelf zijn, hebben we een bewustzijn!”

Een baby straalt als hij zijn handjes ontdekt en zo zijn opmerkingsgave aanspreekt. Bewustzijn in wording!? Daarna is vooral “ik denk, dus ik ben” in ons gevaren en vergeten we dat bewustzijn: gewoon bewustzijn is.

Vandaag drong het weer eens goed tot me door dat mijn bewuste concentratie op de zwaartekracht mij onmiddellijk verbindt met wat me omgeeft en me tegelijk bevrijdt van de gevangenis van mijn ego.

Een ding is zeker, wij zijn onderdeel van een geheel en wij mensen zijn in staat ons daar bewust van te worden! Van heel jong af aan zoeken we contact. Als we aan onze trekken komen en tevreden zijn met onszelf, dan leven we in die verbinding. Is het zo vreemd om dit vanuit het besef van de zwaartekracht op te bouwen!?


12 oktober 2020

Bronnen

Welke bronnen boor ik aan om in mijn 90ste levensjaar nog zo vitaal te blijven? De kern daarvan zal ik onder woorden trachten te brengen. Allereerst ervaar ik dat echte vitaliteit geen scheiding tussen lichaam en geest verdraagt. Daar zit de grootste puzzel in onze onvoorstelbaar ontwikkelde ingewikkelde cultuur.
Terwijl het mijn vak is de meest gecompliceerde genieën op de piano weer te geven, zoek ik mijn basis bron in het meest basale in ons bestaan:

De zwaartekracht
Hoe zet ik me iedere dag uiteen met de zwaartekracht waar wij en verder alles op aarde aan onderhevig zijn?
Ik ga op de grond liggen en tast met mijn aandacht via mijn lichaam de grond af, altijd weer opnieuw. Ook zoals ik nu achter de computer zit onderga ik de massa van mijn lijf in verhouding tot de grond, terwijl de stoelpoten en mijn voeten daar direct contact mee hebben.
Ik kan me voorstellen dat de meesten onder u de wenkbrauwen optrekken…. Is dat de basis waar vanuit je op je 90ste nog volop aan de piano en daarbuiten functioneert!? Ja, dat is de basis! Wij mensen slaan het meest basale functioneren over en beginnen liever aan het eind dan aan het begin. Ik ben in wezen geen haar beter, maar ben door schade en schande wel wijzer geworden.
Je moet er wel wat voor over hebben steeds weer bij het begin te beginnen, maar volgens mij is het de enige manier om redelijk met het leven om te gaan.
Als ik doordrongen raak van het feit dat de zwaartekracht mijn leven in belangrijke mede bepaalt, dan ga ik ook anders om met wat mij verder omringt en met mijn reacties daarop. De reacties die in mij plaats vinden en die zich weer op hun beurt uiten op de omgeving en vice versa.
Ik ga dan anders luisteren, me anders gedragen en veroorzaak een ander weerwoord. Het klinkt heel eenvoudig en dat is het ook! Waarom gaan we dan voorbij aan iets dat zo basaal is!?
Omdat we het altijd ingewikkelder willen maken dan het is? Dat blijkt ook zo, ware eenvoud is vaak ver te zoeken. Die ligt echter vlak voor onze voeten, zelfs onder onze voeten zoals ik betoog!
Hoe ik mij vanuit dit basale gegeven verder ontwikkel is voor een volgend schrijfsel. Dat doe ik expres, want anders is de aandacht meteen weer verdeeld!


21 september 2020

Zendingsdrang

Voorgaand schrijfsel was op dat moment mijn verhaal, maar als ik het later terug lees, besef ik heel goed dat dit onduidelijk kan zijn voor iemand die niet zo intensief aan de piano bezig is als ik en dit zo maar onvoorbereid leest. Op het concert j.l. zondag werd me dat ter plekke duidelijk, maar gelukkig kon ik door nadere toelichting en het spelen van Jeux d'eau van Ravel de woorden meer betekenis geven. Een Babylonische spraakverwarring is bij ons mensen schering en inslag. Eigenlijk is het een Godswonder dat de wereld draait zoals hij draait. De intieme concerten zoals deze nu op de zondagmorgen plaats vinden, brengen mij weer veel nieuwe ontdekkingen. Ik bloei daarbij! Ik heb jaren geleden in 1983 in de Diligentia serie me al intuïtief met woorden tot het publiek gewend om hun luisteren in de richting van mijn bevindingen te laten bewegen. Ook in het dagelijkse leven blijven onze verschillende werelden vaak onbegrijpelijk voor elkaar en met pogingen tot wederzijds begrip kunnen we daar soms wat aan doen. Eigenlijk ontdek ik nu dat dit mijn drijfveer altijd al was, naast de pure verrukking van het musiceren. Meer begrip kweken. Ik weet nu in mijn 90ste levensjaar dat dit een nobel streven is, maar dat de spraakverwarring altijd weer de kop zal opsteken. Dat betekent niet dat we ooit moeten stoppen om meer begrip voor elkaar en onze uitingen te kweken. Dit soort aandacht is één van de mooiste dingen die ons mensen is gegeven en dat begint en eindigt met alsmaar aan de kwaliteit van je eigen aandacht- concentratie te werken. Als het soms lukt, word ik daar rustig en gelukkig van.


19 september

De Boom

De Boom van Kennis van Goed en Kwaad heeft ons uit het paradijs verdreven... Dat vertelt mij mijn dagelijks studie aan de piano, als ik tenminste bereid ben echt te luisteren! Het euvel van het mens-zijn presenteert zich daar onontkoombaar aan mij. Wat ervaar ik als gebrek, als kwaal... Dat ik het wonder van het wonder dat leven heet en dat in ieder mens woont, niet met rust laat en me er voortdurend tegenaan bemoei. Ik heb uiteraard ook smakelijk van die beruchte boom gegeten... Neem nu b.v. Jeux d'eau van Maurice Ravel. Eerst klonken de tonen bij Maurice Ravel van binnen. Toen trachtte hij dit met zijn zeer gekunde kunnen op papier te zetten met ontelbare zwarte bolletjes op 5 evenwijdige strepen: notenbalken geheten. En nu, ruim een eeuw later probeer ik deze hiërogliefen op mijn Steinway vleugel tot klinken te brengen. Hoe kan ik weten hoe dat zou moeten klinken!? Ik kan dat niet ‘weten’ en niemand met mij. Ik kan alleen maar pogen met al mijn hebben en houwen er het beste van te maken. En dat doe ik ook! Ik kom daarmee op een ongenadige manier mezelf tegen. Wat dat betreft geen betere therapie voor mij dan mijn pianostudie. Zo word ik inderdaad gezond oud! Want wat ik daarvan leer breng ik over op het dagelijkse leven. Maar ook andersom: je hoeft echt geen piano te studeren om te ontdekken hoe hardleers een mens is... Wie kon de verleiding in het paradijs ook al niet weerstaan?


2 september 2020

Aanvang

Op zondagmorgen 6 september 2020 begint het nieuwe concertsalonseizoen waarin ik op 17 mei 2021, 90 jaar wordt. Dat ga ik naast de concertsalon concerten, ook nog met deze nieuwe pagina vieren!

Mijn eerste dagboek kocht ik toen ik als 19de jarige in Parijs ging studeren. Voor het eerst in mijn eentje de wijde wereld in: van het Bussumse ouderlijk huis alleen naar een voor mij volstrekt onbekend Parijs! Veel later zijn het nachtboeken geworden waarin ik in vele slapeloze uurtjes mijn zieleroerselen onderzocht....
Op een gegeven moment had ik behoefte die woorden met anderen te delen en toen ontstonden de "schrijfsels" die via de Persoonlijke Notities van de Hoofdpagina van deze website als "Overpeinzingen aan de piano" hun weg vonden. Al jaren is deze lijn niet meer in gebruik en deel ik mijn schrijfsels alleen nog met enkele vrienden.

Maar nu in dit bijzondere seizoen ga ik er weer mee naar buiten treden. Je weet nooit wie er wat aan heeft! Het in woorden vatten wat er in deze laatste jaren in mij omging heeft mij persoonlijk veel gebracht. Het "Ken U Zelve" van de oude Grieken heeft voor mij niets aan kracht verloren. Het blijkt iedere keer weer de moeite waard om die innerlijke roerselen met hun onvermijdelijke lichamelijke gevolgen woorden te geven die mij tot een hernieuwde basis inspireren. Ik weet wel: woorden omschrijven slechts! Je kunt zelfs zeggen dat ze als een kat om de hete brei heen lopen... en toch bouw ik puur "met de poging daartoe" steeds weer aan een klein, maar duurzaam fundament van mijn mens-zijn.

Wat deden wij als baby's eigenlijk...? Wij allen deden spelenderwijs verwoede pogingen ons op te richten en al stotterend onze moedertaal te leren! Als volwassenen gedragen we ons alsof die klus geklaard is!! We wanen ons wat dat aangaat als routiniers die probleemloos op onze lauweren zouden kunnen gaan rusten! Niets blijkt minder waar, zie de legers hulpverleners die ons omringen. "Ze'f doen" riep mijn dochter als gezonde kleuter en dat houd ik in ere...! Van jongs af aan wilde ik het pianospelen "zelf" doen en ondanks alle goede bedoelingen van leraren en andere hulpverleners is dat het wat me in mijn 90ste jaar in de eerste plaats het hoofd goed boven water doet houden! En dan niet alleen in het pianospelen, maar ook in dat complexe leven daar omheen. Nu even tot slot Claude Debussy die weigerde zijn uitgever Durand vingerzettingen bij de uitgave van zijn hoogst originele piano études te laten drukken! Reden? "On n'est jamais mieux servi que par soi-même!"